Vrijheid

Muziek mee, aantekeningen, goede moed. Ik krijg de kans om iets uit te proberen in het verzorgingshuis waar mijn moeder woont. Normaal hebben de dames gym. Nu heb ik een soort volksdansje bedacht. Heel simpel, dacht ik. Links uit. Rechts uit. Wijd en kruis en sluit. Maar toch te moeilijk voor de helft van de groep. Zweten. Aanpassen. Er toch nog iets van maken. Daar had ik me op verkeken. Zo gemakkelijk is het nog niet om een groep ouderen te aan te sturen en er iets vrolijks van te maken. Petje af voor de activiteitenbegeleiding.
Ook mijn moeder doet maar half mee met mijn opgewekte gehuppel op de stoel. Ze vindt het leuk dat ik er ben. Verder? Ach. Ze zwiept een beetje met haar handen. Moet ik mijn verwachtingen weer eens bijstellen? Ik denk dat mijn moeder dol is op de activiteiten die aangeboden worden in het huis. En ik heb het idee dat de verzorging haar regelmatig vergeet te attenderen op de activiteiten en haar er niet naar toe brengt, zodat ze op haar kamer blijft zitten. Het frustreert me en ik ga naar de coördinator van haar afdeling. “Je moeder loopt regelmatig weg bij een activiteit.” vertelt zij. “Dan gaat ze haar eigen ding doen.” Ik zie het zo gebeuren. Is het niet interessant genoeg voor haar? Of is het iets anders. Als ik in-tune op een diepere, onderliggende laag, zie ik alleen maar VRIJHEID. Ze wil niet gebonden zijn aan tijd en plek. Zelf bepalen waar ze heen gaat, hoe lang en wanneer. “We laten haar maar gaan.“ zegt de verpleegkundige. “Je moeder komt overal. Ze loopt her en der naar binnen en gaat meedoen, waar ze komt. Als ze de weg niet meer weet, wijst iemand haar een stukje en pikt ze het altijd wel weer ergens op.“ Tja, blijkbaar werkt het. Ze danst op haar eigen manier door de gangen.
engeltjekleinWaar maak ik me druk over. Mijn moeders leven voegt zich wel zonder mij. Ik laat los en bekijk het op een andere manier. Ik moet denken aan een foto uit mijn kindertijd waarop ik een dansend engeltje was wat zich vreselijk druk maakte met een hemels dansje wat ik ingestudeerd had voor kerst. Op de foto zie je dat dat kleine engeltje denkt: Waarom maak ik me eigenlijk zo druk?

Met de mond vol tanden
“Jij kunt makkelijk praten. Als dochter kom je één of twee keer in de week bij je moeder. Ik ben 24 uur met mijn partner.” Een mevrouw uit de zaal staat op om me dit te vertellen. Ze is boos en gefrustreerd en vertelt uitgebreid hoe zwaar ze het heeft. Ik ben gastspreker in een Alzheimer Café en gebruik regelmatig voorbeelden uit het leven van mijn moeder om mijn ideeën te illustreren.
Ik stond met mijn mond vol tanden. Wat heb ik voor antwoord op de enorme machteloosheid van deze vrouw die nog vrij jong is en een echtgenoot met Alzheimer thuis heeft. “Mijn leven staat stil.“ zegt de vrouw. Wat kan ik anders doen dan beamen dat het vreselijk is. Zo moeilijk, pijnlijk en zwaar. Toch weet ik zeker dat haar leven niet stil staat. De dagelijkse leuke dingen misschien wel. Maar in de onderliggende laag gebeurt er heel erg veel. Want ze had hele andere verwachtingen van het leven dan nu mogelijk zijn. Innerlijk is ze is heel hard aan het werk om emoties te verwerken, verwachtingen los te laten en zichzelf en haar leven met andere ogen te gaan bekijken. Dat noem ik geen stilte, eerder een storm.
Dat zei ik niet op dat moment in het Alzheimer Café. Deze mevrouw is in rouw over haar leven. Achteraf twijfelde ik….Had ik meer moeten zeggen? Er komt alweer een andere vraag uit het publiek: “Ja maar. Je wil toch zo lang mogelijk zelfstandig blijven?” Tuurlijk. Maar toch. Deze vraag geeft aanleiding om het leven even van een andere kant te belichten. Als het niet meer gaat. Als je de grip op je leven kwijt bent. Je schaamt je, omdat je gewone, dagelijkse dingen niet meer snapt. Je voelt je verdwaald en bent bang. Hoe heerlijk is het dan om je over te geven aan anderen en te accepteren dat je afhankelijk bent. Het hoort bij het leven. Vroeg of laat moet er iemand voor ons zorgen. Dat gaan we allemaal meemaken. Natuurlijk is het fijn om actief te blijven in wat je nog kan. Daardoor voelt een mens zich waardig en krijg je zelfvertrouwen. museumkleinMaar jezelf forceren door te proberen iets te doen wat je niet meer kan…. Dat is heel frustrerend. En ben je minder dan anderen omdat je afhankelijk bent en niet meer ‘normaal’ kan functioneren? Afgeschreven? Nee hoor. Het vraagt alleen om anders te denken, je verwachtingen bij te stellen. Hoe zie jij het ideale? Mensen in de bloei van hun leven, gelukkig met baan, huis en familie? En als het anders is, met ziekte, beperking, ouderdom, kun je dan niet meer gelukkig zijn? Heb je dan geen vrijheid meer? Hoe geef je jezelf de vrijheid terug. Vrijheid in je leven. Vrijheid in je hoofd.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s