Wat is waar?

“Als je mijn ouders ziet, zeg hun maar dat het goed met me gaat. Ik zal hen binnenkort opzoeken.“ roept mijn moeder me na als ik naar huis ga en haar achterlaat in de huiskamer. Haar ouders zijn al lang geleden overleden, maar de laatste tijd merk ik dat ze een rol gaan spelen in haar leven. De eerste keer dat ze over haar ouders begon, schrok ik. De tweede keer vond ik het wonderlijk. Nu raak ik er aan gewend. Soms vertel ik mijn moeder dat haar vader en moeder dood zijn. “Oh, tja. Zou kunnen. Hoe oud ben ik nu dan eigenlijk?“ vraagt ze. Soms laat ik de illusie bestaan. Meebewegen. Ik heb gemerkt dat het bij mijn moeder niet zo veel uitmaakt wat ik over overleden familieleden zeg.  De dood maakt haar niet zoveel uit. Bij een familie horen en ‘samen zijn’ is het belangrijkste voor haar.
geheugencafe4Bij één van de lezingen die ik afgelopen maand gaf, kwam het ter sprake; Mag je liegen tegen iemand met dementie? Vaak is het zoveel gemakkelijker om mee te gaan in de illusie, ook al verdraai je dan de waarheid; “Ik ben even naar de WC…..” zeg je, maar je loopt de WC voorbij en gaat naar huis. “Je ouders komen morgen op bezoek.” In werkelijkheid zullen de ouders niet komen, want ze zijn overleden. Voor sommige mensen is het meebewegen simpel en gemakkelijk, anderen voelen zich er schuldig over of vinden het pijnlijk.
Wat is mijn mening? Iemand met dementie heeft recht op eerlijkheid, vind ik. Maar dan heb ik het over eerlijkheid in het moment op gevoelsniveau. Mensen met dementie zijn namelijk heel intuïtief en voelen spanning of ongemakkelijkheid haarfijn aan. Weggaan is weggaan. Het waarom doet er meestal niet zo veel toe. Het belangrijkste is dat je ook écht gaat, er niet gespannen over bent of ingewikkeld doet. “Wat kan je het beste zeggen als je afscheid neemt en naar huis gaat?” Dat maakt eigenlijk niet zo veel uit en is per persoon verschillend. Probeer wat uit. Maak het vrolijk en simpel. ‘Boodschappen doen, stukje rijden, even weg, iets voor mezelf doen…….of gewoon: ik ga naar huis.’

Een nieuwe familie
“Ik ga.” roep ik en geef mijn moeder een knuffel.  “Als je mijn ouders ziet, zeg hun maar dat het goed met me gaat. Ik zal hen binnenkort opzoeken.“  Ik kijk de gastvrouw aan. Die zal in de gaten houden dat mijn moeder in de huiskamer blijft.  raam.jpg Soms wil ze bij het afscheid mee lopen naar de poort. Dat is ingewikkeld, omdat ze dan zelf ook de poort uitloopt, dus nu zorgen we dat ze bij haar ‘nieuwe familie’ zit als ik vertrek. Vandaag hebben ik samen met de gastvrouw de stoelen bij het raam gezet. Alle dames van haar huiskamer kijken naar de graafmachine die grote bergen zand vervoert, omdat morgen pal voor haar woning een kunstzinnige fontein onthuld wordt. Mijn moeder voelt zich verbonden en heeft geen oog meer voor mij. “Kijk, daar komt het zand.“

Zij ziet ze
De dag ervoor was ik bij mijn schoonmoeder, ook zij heeft Alzheimer. Ik help haar in de keuken. De koelkast is rommelig. “Mijn moeder heeft alles zo neergezet.” zegt zij. Verbaasd kijk ik op. Ik hoor dit voor de eerste keer, maar het blijkt dat haar zonen er al aan gewend zijn. Haar ouders, die al lang overleden zijn, zijn vaa12193316_10206985342964351_4397443313503574087_nk aanwezig in mijn schoonmoeders beleving. “We praten gewoon met haar mee.” vertellen de jongens. Ik herinner me een verhaal wat mijn schoonmoeder me vertelde toen de poes overleden was. “De poes was hier. Midden in de kamer.” vertelt ze. “Ik hoorde haar miauwen. Dat kan natuurlijk niet, want ze was dood. Maar ik zag haar echt.” De mannen lachen er een beetje om, maar ik denk dat ze de poes echt zag. Haar ouders ook, ze zijn levensecht aanwezig. Deze vrouw, die zoveel milder aan het worden is in haar dementie, heeft contact met de overledenen. Er is dus niets vreemds aan om te beamen dat haar ouders aanwezig zijn. Ze zijn er ook. Zij ziet ze. Ik niet.

 

 

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s