Beslissen voor een ander

SANYO DIGITAL CAMERA“Moet je dit nou weer zien!” Ik vind verfrommelde papiertjes tussen niet uitgepakte cadeautjes en onderop ook nog een envelop met ‘brieven van voor de oorlog’. En dan de dierbare verzameling engeltjes, de eindeloze kerstkaarten en dagboeken. Kan ik dat weggooien? En de grote familiekast met de spiegel, herinnering aan mijn jeugd. Waar moet die staan? Mijn moeder was goed in verzamelen, rubriceren en alles een plek geven. Nu niet meer, ze is het overzicht verloren. Nou moet ik voor haar beslissen. Ik bepaal waar ze afscheid van moet nemen. Pijnlijk.
Ik ben niet de enige die het moeilijk vindt beslissingen te nemen voor haar moeder met dementie; “Hoe weet ik nou wat ons mam wil? Wil ze nog naar buiten of naar de huiskamer? Doen we haar daar wel een plezier mee? “ De moeder van Alice is in de laatste fase van de dementie en spreekt nauwelijks meer. Ik mag in een reading met haar meekijken hoe ze zich voorbereidt op de dood. Muziek is belangrijk voor haar in dit proces, het lijkt wel alsof ze orgel speelt.” Alice beaamt dat “Muziek maakt haar rustig. En ja, haar handen. Het lijkt soms ook wel alsof ze piano speelt, ze beweegt steeds met haar vingers.” Wat ik zie in de reading bevestigt wat Alice al vermoedde. Haar moeder is afscheid aan het nemen van het leven.

Dit is het vrije bos
“Waar brengen jullie me naar toe? “ Mijn moeder kijkt verschrikt door het autoraampje. We hebben een hapje gegeten bij de plaatselijke pizzeria en brengen mijn moeder naar huis, de kamer in St. Jozefoord. “Ik ken het hier niet. Dat vind ik best eng.“ Ik voel de paniek van mijn moeder en kan het me zo goed voorstellen. Wat moet je toch veel vertrouwen hebben als je Alzheimer hebben. “Je woont hier nu, mam. Straks zal je het wel herkennen.” zeg ik, terwijl ik de spullen uit de auto pak. vrije bos“Jij bent niet zo goed in iets kennen, maar wel in herkennen. “ vult mijn vriend aan. Als we de poort door zijn ziet ze het ineens. “Ja, hier is het! Ik weet het weer en er staat WELKOM naast de deur.” We gaan nog een kopje koffie drinken bij het restaurant. Nog meer enthousiasme. “Dit is mijn plekje! Ik zit hier altijd.” Ik ben zo blij dat me moeder zich na een week thuis begint te voelen in dit huis. We wandelen nog een rondje door het prachtige park wat haar nieuwe woonplek omringt. “Zie je dat hek.” zegt ze “Dat andere bos is omheind en wij lopen in het vrije bos. “ Ik haal opgelucht adem. De beslissing om haar te verhuizen was goed. Hier – binnen de omheining – voelt ze zich vrij. Ook al is ze nog regelmatig boos en angstig, in de onderliggende laag is ze tevreden en voelt ze zich thuis.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Wat is er achter die deur?

verhuizen“Is daar de keuken, of misschien de trap naar boven? Is daar de straat?” Mijn moeder doet de deur open en kijkt in de gang met rood tapijt. “Heb ik maar één kamer?” Ze woont nu op kamer 316 op afdeling Boszicht van St. Jozefoord? “Waarom staat mijn voordeur open?“ Vergeefs zoekt ze haar sleutel om de deur op slot te draaien. Ze heeft één van de kamers aan een gang met aan het einde de gemeenschappelijke huiskamer. De kamer is goed. De mensen aardig. De omgeving is mooi. “Ik voel me bevoorrecht dat ik op zo’n mooie plek mag wonen.“  Ze kijkt uit het raam naar de groene bomen. “Maar nu ga ik naar de Groene Engel.“ zegt mijn moeder na het eten. Ik schrik. Hier is geen café in de buurt en zeker geen Groene Engel. Ik probeer het uit haar hoofd te praten, maar ze is al op weg. Aan de dame bij de receptie vraagt ze de weg naar buiten. De dame wijst haar het hekje, de slagboom. ‘Niet doen!!!’ probeer ik onopvallend achter mijn moeders rug in gebarentaal duidelijk te maken. “De dame achter de balie verontschuldigt zich; “Ik ben net aangekomen en ken uw moeder nog niet.” Resoluut neem ik mijn moeder mee de andere kant op  naar één van de huiskamers beneden waar een gezellig terrasje is. Wij kiezen een stoel in de zon. Mijn moeder bestelt bij de verzorgster twee glazen port. Die aarzelt.  “Uh, dat hebben we niet.” Ik grijp naar de kan die op tafel staat.  “Limonade is ook goed.” Mijn moeder pakt haar portemonnee en wil betalen. Maar dat hoeft hier niet. All inclusive.  “Mevrouw, ik vind dit drankje te slap.” Mijn moeder gebaart de ‘ober’ weer. De verzorgster schenkt wat siroop bij. “Er is hier niets te beleven.“ moppert mijn moeder. Als even later mijn vriend en mijn broer er bij komen zitten, die de hele dag met haar spullen hebben gesjouwd, wordt ze helemaal boos. “Jullie hebben me alles afgenomen; mijn huis, mijn werk en nu ook nog mijn leven. “  We voelen ons allemaal machteloos. Maar wat kunnen we doen? Ik stel mijn moeder voor aan de vriendelijke jonge vrouw, die die avond dienst zal hebben. “Deze zuster is vannacht bij jou op de gang.” Dan draait haar stemming als een blad aan een boom. Ze is enthousiast en prijst de ‘zusters’ om hun mooie ogen.Tijd om te gaan.

Zoek het zelf maar uit
DSC01794Pas later realiseer ik me de wonderlijke omslag van haar stemming. De vrolijke jonge dames met hun witte jasjes gaven haar houvast. Zij zijn neutraal en rustig. Dat was ik op dat moment niet. Het zou best kunnen dat mijn onzekerheid, verdriet en pijn over de verhuizing de verandering  voor mijn moeder alleen nog maar moeilijker maakte. Ze voelde mij natuurlijk haarfijn aan. Ik vond het zo pijnlijk voor haar een beslissing te moeten nemen. Maar dat kon niet anders. En tja, mijn angst helpt mijn moeder niet. Opeens realiseer ik me dat. Ik besluit naar huis te gaan en dan ook heel duidelijk de verbinding met haar te verbreken. Ik probeer niet meer aan haar te denken  en gewoon iets leuks voor mezelf te gaan doen. ‘Zoek het zelf maar uit’ denk ik in mezelf.  De volgende dag onderdruk ik de neiging om te bellen. Laat haar maar wennen op haar eigen manier. Mijn energie moet er tussenuit. Die is verwarrend.
En jawel hoor. Als ik op het eind van de volgende dag op bezoek komt, gaat het prima met haar. “Je komt als geroepen.“ roept ze.  “Ik ben van alles kwijt.“ Ja, dat kan ik me voorstellen. Ze heeft een heleboel spullen moeten achterlaten. “Hoelang ben ik hier nou?” vraagt ze, ”Een jaar?” ik ben met stomheid beslagen. Eén dag wordt een jaar. “En het oude huis? Is dat nu leeg? “ Ik mompel dat het bijna leeg is. “Hebben we het goed kunnen verkopen?“ Ik realiseer me dat ze refereert aan  vijf jaar geleden, toen we haar huis verkochten. Laat maar. Het NU is het belangrijkste. “Ik zwerf door het leven” zegt ze. “Achter iedere deur is weer een nieuwe deur. “

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Het geheel is ver van mijn gevoel

SANYO DIGITAL CAMERA“Ik denk er wel eens aan dat ik in een bejaardenhuis zal gaan wonen. Daar ben je altijd met elkaar. En ik kan daar ook anderen meer helpen. Ik heb hier toch niet zo veel contacten.“ Mijn moeder heeft pijn aan haar rug. Gevallen waarschijnlijk, maar niemand weet waar en hoe. “Voor het eerst voel ik me niet zo lekker.“ zegt ze steeds opnieuw. Iets begint er te veranderen. De vrolijkheid slaat om in vermoeidheid. “Alles is met elkaar verweven.“ zegt ze. “Ik ben benieuwd hoe jullie dat doen als je straks oud bent. Het is niet makkelijk. Zorg dat je genoeg vrienden hebt, die heb je nodig. “
Mijn moeder is moe na het eten. Ze gaat even op de bank liggen. Lekker rustig. Ik ga iets voor mezelf doen en wacht op de ondergaande zon, die je zo prachtig kan zien vanuit haar flat. Even later staat mijn moeder al weer op. Ze zoekt haar tas, doet haar jas aan. “Ik ga even kijken of er beneden wat te doen is.“ Ik zucht “Maar mam, het is veel te laat. Het restaurant is al gesloten.“ Mijn moeder doet haar schoenen aan. “Ik wil toch even een rondje lopen. Misschien is er ergens anders iets te doen. Ik moet gewoon even lopen.“ De pijn in haar rug weerhoudt haar blijkbaar niet. Ik laat haar gaan. Ik ben iets aan het schrijven wat ik af wil maken.
Het is half 10. De zon is al lang onder. Mijn moeder is niet terug. Ik moet haar gaan zoeken. Meestal is ze in een café in de binnenstad. Inderdaad. Daar zit ze. Glaasje port. Niet het eerste. Dat zie ik zo. “Oh lieverd, ik ben zo blij dat jij er bent. Mijn rug doet zo pijn. Opeens is het gekomen. Het is niet leuk dat ouder worden. “ Ik knik. “Ga je mee naar huis? “
Afrekenen. Welk pasje is het? “Die oranje toch.” Mijn moeder keert haar portemonnee om. “O jee. Nu moet ik het nummer weten. Het was geloof ik 622854.“ Dat is haar telefoonnummer. “Ik doe het wel even voor u, mevrouw.” Een vriendelijk meisje neemt haar pasje aan. Blijkbaar kent het personeel mijn moeders pinpasnummer. ….

Daarboven hebben ze het nog niet door
“En mijn antieke tafel? Die moet ook mee.“ We kijken elkaar verbaasd aan. Die tafel staat al lang niet meer in haar huis. “Die tafel staat nu bij mij.” zegt mijn broer. Daar zit je altijd graag aan als je bij mij bent.“ Mijn moeder knikt. Ze weet het weer. We zijn een kamer aan het bekijken in het verzorgingshuis waar ze gaat wonen.

“Ik ga het maar dapper doen.“ zegt mijn moeder.
“U moet het gewoon zeggen hoor, als u het moeilijk hebt.” zegt de vriendelijke dame die ons mijn moeders nieuwe kamer laat zien. “Het zal wel wennen zijn.” zegt mijn moeder. We lopen door de rustige warme ingerichte gangen naar het restaurant voor een kopje koffie. “Jij hebt er ook moeite mee.” zegt mijn vriend tegen mij. Ik knik. “Ik heb er al een paar nachten van wakker geleden. De onrust en emoties van moeder zijn ook in mij. “
Ik zie de verschillend lagen, waarover ik in mijn boek De vierde dementie schrijf, in ons alle drie. We zijn praktisch en hebben het over de gordijnen. Daaronder trilt de emoties van het afscheid. Waarschijnlijk hebben we allemaal een brok in onze keel. We proberen positief te blijven en het goede van de omgeving in ons op te nemen: de sfeer, de natuur en de lieve mensen. Het onderliggend weten is er ook: Deze verandering is goed en nodig. “Ach. Ik ben klaar met mijn leven.” zegt mijn moeder “Ze weten het alleen daar boven nog niet.“ Ik denk niet dat ze klaar is. Ze staat aan het begin van een nieuwe, heel belangrijke periode.

Geplaatst in Uncategorized | 5 reacties

De restjes van mijn leven

“Waar zijn al je kabouters?“ vraag ik op een middag. Mijn moeder breit al jaren eindeloos veel kabouters, allemaal anders. Het is een grote familie aan het worden, zeer geliefd bij mensen om haar heen. Maar de laatste tijd kom ik steeds minder kabouters tegen in haar flat. “Hier heb ik wat.” Mijn moeder komt aanzetten met een bak met gekleurde armpjes. “En dat zijn lijfjes.” De gebreide witte lapjes zijn nog niet gevuld en bij de armpjes zijn hier en daar steken los. “Ik maak geen benen meer.“ zegt ze. “Dat is te ingewikkeld.“ Ze legt een paar kleuren op volgorde. “Bij mijn begrafenis krijgt iedereen een kabouter.”  Ik kijk om me heen. “Dan moeten je wel hard aan het werk, anders heb je er niet genoeg.”, antwoord ik. Mijn moeder kent zoveel mensen. “Maar ik ga nog niet dood. “, zegt ze vastberaden. Ik heb het vermoeden dat mijn moeder de meeste kabouters zonder dat ze het doorheeft heeft weggeven aan liefhebbers.

Ze pakt de breipennen op. Zou ze het nog kunnen, nieuwe kabouters breien? Ik zet de bak met armen en lijfjes voor me neer. “Leg mij eens uit hoe ik zo’n kabouter in elkaar moet zetten?”, vraag ik. “Doe maar wat. Je kan het wel.“, moedigt ze me aan. Armpjes en mutsje in dezelfde kleur. Rokje er bij zoeken. “Fijn dat jij dat ook leuk vindt om te doen.“,  mompelt ze.
Zo zijn we een tijdje stil aan het werk. “Mijn leven is wel klaar. Dit zijn de restjes. Ik brei er een staartje aan. ” , zegt ze plotseling. “Hoe zou mijn broer dat doen? Hij is toch ook al in de 80. Ik ga binnenkort naar hem toe. Hij zit daar maar alleen op dat kamertje. “ Ik laat haar een foto zien. “We zijn vorige week nog geweest, mam. “

De onderdelen en volgorde van het leven kwijt
“Zo gezellig dat ik hier zit met mijn 2 broers.“ Mijn moeder glimt. “Dat is je zoon. “, zeg ik voor de derde keer. Ik weet dat je mensen met dementie niet te vaak moet verbeteren, maar ik vond dit toch vervelend voor mijn broer. “Het geeft niet” zegt hij “Het gebeurt wel vaker. “ We zijn naar Amsterdam gereden om mijn oom te bezoeken . Mijn broer, mijn moeder en ik.
MaroMargriet2017Broer en zus, beiden in de 80. Hoe doen ze dat; oud worden. Mijn moeder heeft een vitaal lichaam en is nooit ziek, maar vergeet alles. Haar broer is helder in zijn hoofd, maar is er lichamelijk slecht aan toe: zijn benen, zijn tanden, zijn longen….
Mijn moeder begint er al voor de derde keer over dat ze zal komen logeren en schoonmaken in zijn flat. “Hou je mond!” Mijn oom schiet uit naar zijn zus. Een ‘gewoon’ gesprek is lastig te voeren. Er is zoveel te voelen. Mijn oom vertelt over de laatste dagen van mijn oma, de moeder van deze twee tachtigers. Ze proberen te reconstrueren hoe haar laatste uren verliepen. “Zouden onze vader en moeder ons wel eens een boodschap van boven sturen?”, vraagt mijn moeder zich af. “Misschien horen wij dat niet? Je zintuigen worden anders als je in de hemel bent. Ik ben wel van plan jullie een bericht te sturen van daar boven. Ik hoop dat jullie het dan opvangen.” Mijn oom kijkt haar verstoord aan? Mijn moeder pakt nog een koekje. “Hoe kijk jij tegen de dood aan?”, vraag ik aan mijn oom. “Tja, ik denk gewoon Katholiek. Ik weet ook niet wat ik anders moet geloven.“, mompelt hij. “Ik hoop wel dat ik mijn vrienden daar tegen kom. Al heb ik er een hard hoofd in. Hoe moet ik ze vinden tussen al die miljoenen daar boven.” Dan schudt hij het van zich af. “Maar als straks dit lichaam weer wat beter is, blijf ik heus nog wel een tijdje hier, hè Margrietje?“ Hij kijkt zijn zusje van 80 aan. “Tja”, antwoordt mijn moeder. “Ik ga dapper verder. Al ben ik de onderdelen en volgorde van mijn lichaam kwijt. Uh….ik bedoel: de volgorde en onderdelen van mijn leven kwijt.”, glimlacht ze. Ik moet denken aan al die kabouterarmpjes, mutsen en lijfjes in de mand……

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Ik besef nu beter dat ik het heb

“Gelukkig heb ik je nu aan de telefoon. Iedereen die ik tegen kom zegt dat je op de televisie bent. En ik heb het niet gezien.“ Mijn moeder is ten einde raad. “Pak een briefje, mam. Schrijf daar op dat je op kanaal 14 moet kijken.” Ik merk dat mijn moeder aan het schrijven is. “Kanaal 14? Hoe kom ik daar?“ Ik geef haar instructies. Mijn moeder legt de telefoon neer – zij heeft nog een telefoon met snoer, omdat ze anders haar hoorn kwijtraakt- Het blijft een tijdje stil. Dan gaat de telefoon weer. “Ik heb het gezien! Wat bijzonder. Ik ben zo trots.” Het is lente en ik zit met mijn handen in de aarde om nieuwe plantjes in de grond te zetten. Opnieuw gaat de telefoon. Met mijn aardehanden zwiep ik over het scherm. Mijn moeder. “Lieverd, je bent op televisie. Wat geweldig.”
vlcsnap-2017-04-06-14h32m57s565Dat zal de hele avond zo doorgaan, want D-TV, de lokale televisie van Oss en omstreken, zal het interview met mij ieder half uur opnieuw uitzenden. Heel geschikt voor mensen met dementie, die herhaling.
De telefoon gaat weer. Mijn moeder. “Het gaat op de televisie over mij en over de dementie.” Ik ben even stil. “Ja mam. Ik heb daar een boek over geschreven. Dat boek ligt op je tafel. Pak het maar.“ Even later is mijn moeder weer terug bij de telefoon. “Ik ken dit boek wel.“ zegt ze “Het staat ook in de krant. Het is wel goed dat ik dat nou ook lees. Dan besef ik beter dat ik het heb.”

Je leeft vanuit je kern
Het wordt nog veel verwarrender deze week: we staan in de krant, krijgen interviews. Mensen op straat herkennen mijn moeder en spreken haar aan. Gelukkig is ze dol op aandacht. Vrijdagmiddag pluk ik haar uit het restaurant beneden als de laatste noten van de carnavalsmuziek zijn vervlogen. Het is half vasten hier in Brabant. Mijn moeder en ik werden geïnterviewd door het Brabants Dagblad. “Zou het wel goed zijn dat je moeder er ook bij is?“ vraagt de journaliste voorzichtig. “Kan ze wel deelnemen aan het gesprek?” Mijn moekrantder heeft een heleboel te zeggen. Soms zijn het herhalingen. Soms zijn het juist hele heldere opmerkingen die ons allemaal verbluffen. “Luister” zegt ze “Ieder mens heeft een kern, een middelpunt. Vandaar uit leef je. En dat zal er ook altijd blijven.“ Dat is nou precies wat ik wil duidelijk maken in mijn boek.
“En nu heb ik er geen zin meer in.” Mijn moeder staat op. “Ik ga binnen een portje drinken.” Ze pakt haar breiwerk op en geeft de interviewster een hand.
Er komt een berichtje binnen op mijn telefoon. ‘Hoi Evelien, ik heb zojuist je boek uitgelezen. Wat een eyeopeners zitten er in! Ik vond het echt boeiend om te lezen: hoe belangrijk het is om intuïtief te zijn, niet alleen naar dementerenden, maar eigenlijk naar iedereen en hoe je daardoor het leven tegelijkertijd gemakkelijker maakt. Luchtigheid maakt alles minder gecompliceerd en geeft minder druk voor iedereen. Wat schrijf je mooi en wat zet je situaties goed neer…sommige zó herkenbaar. Dank je wel dat ik het al mocht lezen. Ik ga het de volgende keer lezen terwijl ik dan het woord dementie verander in autisme. Eens kijken wat dát me oplevert. Lieve groet, Lenie.’
Ik heb Lenie gevraagd op mijn boekpresentatie iets te vertellen vanuit haar rol als hulpverlener. Daarom las ze het boek al vooruit. Blijkbaar spreekt het boek breder aan dan alleen in relatie tot dementie. Dat is het voor mij ook. Het gaat over het hele leven!

Bekijk het interview op D-TV Focus 2 april 2017

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Onzichtbare lijnen

“Ik heb een paar blogs over uw moeder gelezen en zou graag met u willen praten, want ik herken daar veel in.“ schrijft een vrouw uit België mij. Ik ben verrast dat mijn verhalen ook in België gelezen worden. We maken een afspraak voor een reading via skype. Het is wonderlijk, maar het kan. Via digitale lijnen hebben wij contact met elkaar. Het wordt nog wonderlijker als we ons tijdens de reading gaan begeven in de verbinding van deze vrouw met haar oude moeder, die zoveel claims op haar dochter lijkt te leggen. Ik maak vanuit Utrecht op afstand contact met de moeder van deze vrouw, zonder dat ik er skype of internet voor nodig heb. Ik zie verwarring, veel oude angst, maar ook de diepe hartenwens om vrij en kleurrijk te leven. Ontroerend, want dit is ook de wens van de van de vrouw in mijn beeldscherm. En ja, het is ook mijn eigen wens om het leven te kunnen vieren zonder gebonden te zijn aan overmatige verantwoordelijkheid, angst en verwarring. Energetisch laat ik het de mogelijkheid vierde-dementievan leven vanuit je hart zien aan de vrouw en haar moeder, ik vertel het ook in woorden en voel het in mijn eigen hart. Laat nu de energie maar haar werk doen……
Zouden er – als over een week mijn boek in de winkel ligt- meer mensen zijn die me weten te vinden? Zouden we dan met z’n allen bewuster worden van die onzichtbare lijnen, van de onderliggende boodschap en van de mogelijkheid om je leven kleurrijker en makkelijker te maken? Ik heb geen kant en klare oplossingen. Ieder is anders en soms zit het leven heel vast. Maar ik weet wel dat vrijheid altijd kan, ook als er zo’n wrange ziekte als dementie in je leven is. Ik ben zo benieuwd naar de uitstraling van mijn boek ‘de vierde dementie’ .

Hondenweer
hondjeOp hetzelfde tijdstip heeft mijn moeder een hond aan de lijn. “Ze komen me halen en dan gaan we wandelen.” vertelt ze. Mijn bedoeling is dat het hondennetwerk in haar buurt haar in de gaten houdt als ze ’s avonds op straat loopt. Daarom roep ik hondenbezitters in Oss op een ommetje met haar te maken. Als ze mijn moeder kennen, kunnen ze haar de weg wijzen en haar stimuleren om naar huis te gaan in plaats van ’s avonds laat naar het café. En het werkt.
Aldus één van de wandeldames: “Het is hier vandaag erg stormachtig, echt bar en boos, ook veel regen. Dus vanavond dacht ik, het is eigenlijk geen weer om je moeder op te halen voor een wandeling. Om 18.00 uur met Tayko naar buiten gaan, zo’n klein hondje…..waait bijna weg. Tegen half zeven bel ik naar Margriet, geen gehoor.
met TaikoToen naar haar appartement gelopen, halverwege zie ik haar lopen, rugtas om. Ik roep maar door de harde wind hoort ze me niet. “Heee hallo Margriet.” Ik loop wat sneller. “Ooooh, wat leuk, ga je mee een portje drinken?” Al lachend antwoord ik: “Maar het waait toch veel te hard, ’t is geen weer om nu zo’n eind te lopen.”
Margriet antwoordt: “Dat is allemaal zuurstof. Dat heeft een mens nodig. En wat vind ik het leuk dat je zomaar met mij meegaat.” Ik stel voor om naar mijn huis te gaan. Gearmd, alsof we elkaar jaaaaren kennen lopen we met de wind in onze haren naar mijn huis. Tayko ligt op de bank en blijft heerlijk liggen als Margriet naast hem gaat zitten. “Wat is hij lief.” zegt ze.”
Een dag later appt de honderbezitster een paar foto’s van mijn moeder. Ik ben blij met deze onzichtbare lijnen.

 

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Het Alzgeheim

“We kunnen toch ook wel eens gewoon bij je broer op bezoek gaan. Dat hoef je toch niet altijd te combineren met je moeder.” zegt mijn vriend in een woordenwisseling die wij hebben over de familie. “Ja maar…….”, stotter ik. “Ik moet boodschappen voor haar doen. Ze heeft me nodig. Als ik naar Brabant ga MOET ik echt naar mijn moeder.“ Zo eindig ik het gesprek. Uit mijn humeur. Maar het laat me niet los. Hoezo MOET ik bij mijn moeder op bezoek? Zij zou er niets van merken als ik naar het zuiden reisde en niet bij haar kwam. Ze zou niet eens boos worden.
Ik blijf er over nadenken. Alle bezoekjes en telefoongesprekken met mijn broer gaan over mijn moeder. Er is altijd wel iets te regelen of te overleggen. Al onze beschikbare tijd gaat naar haar. En hoe het met mijn broer gaat of met mij? Daar komen we niet aan toe. Ik bots tegen een vast idee in mezelf. ‘Mijn moeder gaat altijd voor.’ Het lijkt wellicht logisch, omdat ze zo kwetsbaar is, maar toch……  Ik wil eigenlijk beweeglijk zijn en steeds opnieuw kunnen kiezen. Ik zou willen dat mijn  hoofd vrij is.
SANYO DIGITAL CAMERAMijn moeder noemt het het ‘Alzgeheim’; alles wat in je hoofd gebeurt. Dingen die zich vastzetten of weer losraken…. Zelf vindt ze het onbegrijpelijk wat zich in haar eigen hoofd afspeelt. Ze vergeet van alles, komt gedachtes tegen die helemaal niet meer blijken te kloppen. Of heeft een blanco hoofd zonder gedachtes.
In mijn eigen hoofd lijkt het allemaal wat logischer en meer te kloppen. Maar is dat wel zo? Zit het niet gewoon muurvast?
Het Alzgeheim is ook het geheim van het innerlijk proces. Af en toe merken wij aan kleine dingen dat mijn moeder in een andere fase terecht komt. Er verschuift iets in haar, waardoor ze anders gaat denken. Zo verzette ze zich twee jaar geleden nog tegen haar ziekte. Ze wilde niet weten dat ze dementie had. Op een bepaald moment kwam er een omslag. Ze accepteerde de Alzheimer en nu vertelt ze onbevangen tegen iedereen dat ze veel vergeet. Ook afgelopen maanden is er weer een verandering gaande. Ze begint de weerstand op te geven tegen een andere woonvorm. Diep van binnen is iets aan het verschuiven “Ik kan in zo’n huis veel doen voor anderen. Daar zijn mensen die hulp nodig hebben. Zo alleen op een appartement wonen past niet bij mij.” Op mysterieuze wijze buigt mijn moeder de vaste ideeën in haar hoofd om. Daar kan ik nog wat van leren.

Honden-uitlaat-service
Ik geef een workshop in het Odensehuis aan een kring van mantelzorgers die dat vaste idee van mij, wat je ook wel verantwoordelijkheidsgevoel kan noemen, allemaal kennen. “Ik kan niet ontspannen.” zegt de vrouw naast me. “Ik moet altijd op mijn man letten.“ Anderen knikken. We beginnen de middag met lekker zitten en je hoofd leegmaken. Een paar mensen zuchten. Ik ook. Even niets hoeven. Het is een simpele opdracht, maar het werkt. Gelukkig konden de deelnemers nu wel genieten van de rust. “Je hebt zo’n fijne stem.“ zegt iemand.
computerEen week later geef ik opnieuw een workshop, nu aan vrijwilligers. Ook zij vertellen dat ze regelmatig moe zijn na een bezoek aan een maatje of cliënt. “Ik voel me soms helemaal leeg als ik bij ‘mijn mevrouw’ ben geweest. Terwijl ze zo lief is.“ Goed voor jezelf zorgen is nog niet zo makkelijk. Soms kom je er niet eens op. Dan ben je zo druk aan het regelen en zorgen voor anderen dat je jezelf vergeet. Ik geef een paar tips om je eigen energie wat meer te bewaken. Mijn motto: Je kan niet voor anderen zorgen als je niet voor jezelf zorgt. Daar moet je soms creatief voor zijn.
Af en toe probeer ik weer eens wat nieuws bij mijn moeder. Nu zijn het dames met honden. Met een advertentie op internet hebben we mensen gevraagd om met mijn moeder te gaan wandelen s’ avonds. Als je toch met je hond een blokje om gaat…..Lieve dames uit de buurt halen haar nu op voor een wandeling. De hondenuitlaatservice! Hoe kom je er op. Dat is een geheim.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen